Terapia zaburzeń artykulacji
Autor: Maria Kieś #neurologopedaonline
- Ćwiczenia aparatu artykulacyjnego
Najważniejszym warunkiem w terapii zaburzeń artykulacyjnych jest systematyczność i motywacja ze strony podopiecznego. Brak chęci, współpracy, sprzeciw i bunt – to czynniki destrukcyjne dla dziecka, które nierzadko mają miejsce. Również, może występować wycofanie, bierne uczestnictwo w terapii, to też utrudnia współpracę. Co robić z dzieckiem niewspółpracującym? To trudne zadanie – zachęcanie do działania, należy nie tylko do logopedy, ale również do opiekunów – ich obecność, pomoc oswaja malucha i łatwiej wchodzi ono w świat zabawy buzi i języka.
Przy ćwiczeniach narządów mowy należy zapomnieć o pośpiechu, każde ćwiczenia należy wykonywać starannie, i je powtarzać trzy krotnie, oczywiście można więcej, ale chodzi głownie o to, żeby dziecko się nie zniechęciło i nie znudziło.
Pamiętaj, że język w spoczynku przylega do podnibienia twardego i nie napiera na zęby.
Poniżej opisuję ćwiczenia wstępne, które dziecko może wykonywać razem z rodzicem, najlepiej przed lustrem.
Ćwiczenie warg
- ułożenie ust w dzióbek
- masaż warg –nagryzanie, przeciąganie
- nakładanie warg jedną na drugą
- parskanie
- uśmiech z zamkniętymi wargami
- przyciąganie przez słomkę skrawków papieru
Ćwiczenie języka
- policz dokładnie swoje zęby czubkiem języka
- Otwórz szeroko usta (dolna szczęka musi być luźna) przechodź czubkiem języka – za górne zęby aż do podniebienia miękkiego – do języczka.
- masuj czubkiem języka dziąsło górne od prawej do lewej strony i z powrotem
- masuj dziąsło dolne od prawej do lewej strony i z powrotem
- kląskanie
- uderzanie dynamiczne końcem języka za górnymi zębami
- zrób łopatkę – rozszerz język maksymalnie i czubek skieruj do góry
- unoszenie czubka języka do nosa (przy czym język jest wąski)
- unoszenie czubka języka do nosa (przy czym język jest szeroki)
- masuj czubkiem języka podniebienie twarde (za zębami w lewo i w prawo i w tył i w przód)
Ćwiczenie policzków
- wydymamy policzki (balonik)
- przepychamy powietrze z jednego do drugiego (balonik)
- przechodzenie od balonika do rybki (mocno ściągnięte policzki)
- wypychanie policzków czubkiem języka
Miłej zabawy z buzią i językiem.
Zabawy logopedyczne
2. Gry logopedyczne
Nauka prawidłowego mówienia nie musi polegać na monotonnym powtarzaniu słów, logotomów, wyrazów, czy zdań. Do urozmaicenia ćwiczeń logopedycznych służą proste gry planszowe, które uprzyjemniają dziecku terapię logopedyczną. Można też wykorzystywać już stare gry planszowe, na które przyklejamy literki i dziecko ma mówić słowo z daną literą – można zamiast liter wydrukować obrazki, wstawiać logotomy, które zawierają głoski do utrwalenia.
Podobnie możemy tworzyć gry w zapamiętywanie i nazywanie. Drukujemy po 2 pary jednakowych obrazków, układamy karty na podłodze lub na stole, kładziemy karty obrazkiem do podłoża. Dziecko odnajduje odkrywa 3 obrazki i je nazywa, szuka do nich pary. Przy każdym odkrywaniu nazywa obrazki i kładzie z powrotem w tej pozycji co były . Dla starszych dzieci, stosujemy trudniejsze zasady – 1 nieodnaleziona para, zostaje ponownie zakryta. Dziecko nazywa każdą z odkrytych kart.
Poniżej prezentuje grę planszową z logotomami – do ćwiczenia głoski „sz” i „cz”. Wykorzystałam starą grę planszową „Grzybobranie”. Możesz ją wydrukować.
Opiekunie pamiętaj, jeżeli masz nowy pomysł na zabawę ze słowem konsultuj ją z logopedą! W Internecie znajdziesz dużo pomysłów i ćwiczeń, ale nie każde jest skierowane do Twojego dziecka.
3. Zabawy logopedyczne z motoryką małą.
Ćwiczymy głoski „sz” i „cz” przy kolorowaniu i wycinaniu papierowych lalek i ubrań. Dziecko, które rysuje i maluje, lepi z plasteliny ćwiczy grafomotorykę i koordynację wzrokowo-ruchową.
Proponuję zabawę w ubieranki, które lubią chłopcy i dziewczynki.
Skorzystałam ze starych rycin, a ubrania i lalki dostosowałam graficznie do wycinania. Przed wycięciem dziecko koloruje ubrania i lalki.
Laleczki wycinamy wzdłuż przerywanej linii, a ubrania razem z paskami do zagięcia. Papierowe paski zaginamy na laleczkach, a przy rękawiczkach bardzo solidnie, bo inaczej będą spadać.
Ubieramy papierowe laleczki. Używamy zdrobnień: buciczki, kozaczki, skarpeteczki, płaszczyk, kurteczka, bluzeczka, czapeczka, szaliczek, spódniczka, swetereczek. Mówimy do dziecka np.: „…laleczka ma buciczki” i prosimy dziecko o powtórzenie zdania. Młodsze pociechy powtarzają pojedyncze słowa.
Miłej zabawy.
Na zimowe wieczory przygotowałam zabawę w fabrykę Mikołaja. Bazowałam na materiałach dostępnych w Internecie, ale zostały one przeze mnie odpowiednio zmienione dla celów terapii. Ćwiczymy głoski twarde szczelinowe i zwarto szczelinowe, również można utrwalić głoskę „r”. Osoba powtarza słowa lub tworzy historyjkę, może też mówić zdania z tymi wyrazami: pierniczki, worek, czerwony worek, serduszka, garnek z farbą, ryż, piekarnik, drzwi od piekarnika, fartuszek/fartuch, trepy (drewniane buty) itp.
Najpierw trzeba pokolorować kredkami ołówkowymi i powycinać przedmioty i postacie św. Mikołaja i Mikołajowej. Terapeuta używa kolorów, w których występują głoski: „sz”, „ż/rz”, „cz”. Przy słowie „łóżko” – ćwiczymy głoskę „cz” lub „ż” – łóżeczko, głoskę „sz”- łóżko (głoska ż traci dźwięczność), głoskę „ż” – łoże. Głoskę „dż” ćwiczymy, kiedy mówimy drzwi i kolorujemy dżipa, przyozdabiamy kolorowanki rysunkami przedstawiającymi np: dżokeja, dżem, dżunglę, dżipa, dżojstik etc. W ten sposób możemy ćwiczyć wymowę innych głosek. Pełny zestaw wycinanek z Mikołajem kupisz tutaj.
4. Rozwijanie kreatywnego myślenia u dzieci.
Zimą wcześnie do okna puka wieczór. Co robić z długimi popołudniami i z dziećmi nudzącymi się jak mopsy . Proponuję grę w szachy, która powstała VI w. n. e. w Indiach. Zasady są takie same jak w każdych szachach.
U mnie inaczej wygląda plansza do gry, na szachownicy znajdują się wyrazy i rysunki z głoskami z szeregu przedniojęzykowo dziąsłowych: „sz, ż/rz, cz, dż” i przedniojęzykowo zębowych: „s,z”. Gracz, który stanie na danym polu nazywa obrazek, czyta (powtarza) wyraz.
Szachy nie tylko rozwijają myślenie logiczne, ale dają możliwość twórczego działania. Uczą podejmowania szybkich decyzji. Dokonując odpowiednich wyborów swoją grę prowadzisz do zwycięstwa.
Grając w szachy ćwiczymy lewą półkulę mózgu. Ona przede wszystkim odpowiedzialna jest za rozumienie mowy oraz posługiwanie się nią i językiem pisanym.
Wiele ciekawych rozgrywek i dużo emocji przed Wami. Poniżej znajdziecie szachownicę i bierki do wycięcia.
5. Kształtowanie prawidłowego oddychania
Prawidłowe oddychanie związane jest ze świadomością i jest podstawą do wyraźnej mowy . Dzięki świadomemu oddychaniu możemy się zrelaksować i jesteśmy pewni, że panujemy nad własnym głosem.
Wystarczy przyłożyć jedną dłoń do klatki piersiowej, a drugą nieco niżej, na brzuchu, przy mostku (bliżej przepony).
Podczas wdechu nosem powinniśmy obserwować, czy nasza dłoń unosi się prawidłowo w okolicach górnej części brzucha (a nie klatki piersiowej). Wcale nie chodzi o to, by napinać mięśnie, które się tam znajdują. Wystarczy używać przepony. Już po kilku, kilkunastu oddechach, możemy poczuć się zrelaksowani, a tym samym mówienie nie będzie męczące.
*https://pl.wikipedia.org/wiki/Mostek_cz%C5%82owieka
**https://pl.depositphotos.com/stock-photos/przepona.html
Poniżej przedstawiam zabawy z oddechem – pamiętaj wdech nosem, wydech ustami.
6. Porady nie od parady – jak zachęcać dziecko do ćwiczeń logopedycznych.
Zbliżają się święta Bożego Narodzenia, a tym samym rodzą się nowe pomysły, jak zachęcać Nasze pociechy do zabawy ze słowem. Zimowe wieczory zachęcają do wspólnych zabaw, poniżej przedstawiam propozycje związane z Mikołajkami i adwentem.
Zimowe ćwiczenia oddechowe część 1
Ćwicz prawidłowe oddychanie ze słomką, wciągnij przez słomkę wycięte śnieżynki i połóż na szarych polach.
Miłej zabawy:
Zimowa gimnastyka buzi i języka część 1
Gra towarzyska dla 2 -4 osób. Grę zaczyna najmłodszy z graczy i rzuca kostką, która pokazuje
o ile pól możemy się poruszyć. Każdy gracz rzuca raz. Kiedy stanie na polu robi minę św. Mikołaja.
Gra kończy się, gdy wszyscy gracze dotrą do mety. Dobrej zabawy!
Zapraszam do zabawy z dzieckiem!
Nie zawsze pamiętamy, że równoczesne mówienie i rysowanie, to wykorzystywanie możliwości intelektualnych naszego mózgu – wówczas do pracy zmuszone są obie półkule mózgowe.
Prawa odpowiada za predyspozycje plastyczne i emocje, a lewa za mowę i funkcje językowe (czytanie i pisanie), dlatego przy łączeniu kropek i ozdabianiu rysunków mówimy!
Pomysł rymowanki – rysowanki pojawił się, kiedy pierwszy raz pracowałam z dzieckiem jąkającym się. Powtarzanie wierszyków z równoczesnym rysowaniem spowodowało zmniejszenie stresu w czasie mówienia u małego człowieka, tę metodę również stosuję u osób dorosłych.
Moje wierszyki dają możliwość utrwalania wybranych głosek np. w rymowance pt. „Żuk”- ćwiczymy głoski „ż, sz”.
Mój pomysł uczy przez zabawę: pokazywanie – rymowanie – rysowanie- usprawniają pamięć, myślenie i mowę oraz ćwiczą motorykę dużą i małą. Każdy utwór nie tylko ilustruje obrazek, ale również ruch.
Zabawa ruchowa, to ćwiczenie motoryki dużej – koordynacji wzrokowo ruchowej i słuchowej, a przede wszystkim mowy i oddechu. Prawidłowe oddychanie powinno być świadome i stanowi podstawę do wyraźnej mowy.
Przed mówieniem nabieramy powietrza przez nos, aby swobodnie wypuścić słowa. Podczas wdechu nosem powinniśmy obserwować, czy nasza dłoń unosi się prawidłowo w okolicach górnej części brzucha (a nie klatki piersiowej) bez napinania jego mięśni. Wystarczy używać przepony. Już po kilku, kilkunastu oddechach, możemy poczuć się zrelaksowani, a tym samym mówienie nie będzie męczące. Wdech powinien być płynny (powietrze przechodzi od przepony aż do okolicy obojczyka, w najwyższym punkcie klatki piersiowej), a wydech dłuższy, który pozwala na pewną wypowiedź.
Najpierw ćwiczymy ruchy mówiąc wierszyk, a potem bawimy się rysunkiem najpierw rysujemy – łączymy kropki, potem np. kolorujemy, malujemy, wyklejamy i mówimy!
Ćwiczymy z dzieckiem motorykę dużą i małą
Szyszka
Wpadła szyszka do koszyka – prawą ręką rzucamy szyszką
koszyk cały szary. – pokazujemy kształt koszyka dwiema rękami
Przyszedł Szymon znalazł koszyk – trzy kroki w miejscu i się schylamy
i poszedł do mamy – idziemy w miejscu i mówimy
Rysowanie – rymowanie – łączysz kropki i mówisz wierszyk!
Żuczek
Idzie żuczek po dróżce, – kolano – łokieć ruchy naprzemienne
chce dać różę wróżce. – dotykamy rękami łokcia – ruchy naprzemienne.
Wróżka już na niego czeka, – podpieramy brodę obiema skrzyżowanymi rękami
wypatrzyła go z daleka. – dłonie dotykają brwi – lewa dłoń – prawa brew i odwrotnie
Miłej zabawy życzy logopeda online!
Krokodyl
W Afryce żyją krokodyle, – dwoma rękami bijemy w Tam -tamy
lecz nie są szczególnie miłe. – wskazującym palcem prawej dłoni „mówimy nie”
bo krokodyl ma zębiska – pokazujemy duże zęby przy twarzy obiema rękami
i wielką paszczę, którą mlaszcze! – wyprostowane ręce: lewa na górze,
a prawa na dole – klaszczemy.
Gdy zobaczysz krokodyla, – lewa ręka przy oczach
to szybkiego dajesz dyla, – bieg w miejscu
Rysowanie – rymowanie – łączysz kropki i mówisz wierszyk!
Przedstawiam logopedyczne pomysły wielkanocne.
Zabawa ruchowa – ćwiczymy motorykę dużą
Kraszanka!
Kraszanka już na stole słońcem malowana, – malujemy prawą ręką środek słońca i promienie
wielkanocna palemka w kolory odziana. – lewą ręką pokazujemy prostą gałązkę, prawą ręką
robimy „błyski”.
Baranek cały biały baziami przybrany, – w powietrzu rysujemy baranka i bazie – prawą ręką.
czeka cicho w koszyku pełnym smakołyków. – lewą rękę przykładamy do ust,
obie dłonie robią półkole.
Na wiosenne, letnie dni i nie tylko.
Filiżanka – zabawa ruchowa
Filiżanka to spodeczka koleżanka, – prawą ręką rysujemy w powietrzu filiżankę
a chcesz się napić, odpocząć lub ugościć, – lewa ręka idzie do ust (udajemy, że pijemy z filiżanki)
ulubioną filiżankę zaproś w gości. – gest zapraszania – rozchylamy ręce
Na spodeczku połóż rządek czekolady – ruch łamania tabliczki czekolady
i wesołe ploteczki niechaj popłyną – mówimy i ręce odchodzą od ust (np. wyciągamy makaron)
nad zaczarowaną wieczorną krainą. – malujemy gwiazdy na niebie ręką prawą i lewą
Niedługo Wielkanoc, możesz zrobić świąteczne ozdoby, baw się przy zamkniętej buzi: zęby nie dotykają się – jest między nimi maleńka przerwa, środek języka dotyka podniebienia twardego, boki nie dotykają łuków zębowych, a czubek nie napiera i nie dotyka zębów.
Czasownikowe wybryki – zapraszam do zabawy. Potrzebna będzie kostka do gry. Zawodnicy rzucają kostką, gdy pinek stanie na wagoniku, gracz mówi zdanie wg napisanej instrukcji np. Ona bawi się piłką. Spędźcie miło czas!
„Loggle” czyli logopedyczne „Dobble” 😉
Szumiąca muszla ćwiczymy głoski – miłej zabawy 🙂
Zabawa z ortografią, utrwalasz pisownię z rz i ż.
Krzyżówka z rz
utrwalamy wymowę głoski „sz” w wygłosie 🙂
Gra – Chińczyk
„Chińczyk” logopedyczny może np. utrwalać wymowę głoski „ż” oraz poprawną pisownię „rz” lub „ż”.
Teraz łamigłówki – Czas goni nas 🙂
Zabijamy czas czasownikami 🙂
Ćwiczenia i zabawy wielkanocne 🙂
Zrób laurki na Dzień Taty i Matulki 🙂
Wyraz niejedno ma imię…
Baw się wyrazami, szukaj rodziny wyrazów i pamiętaj, że szukanie znaczeń wieloznacznych i tych śmiesznych i pokracznych pozwala dziecku wzbogacić zasób słownictwa.
Zabawy z głoskami dźwięcznymi i bezdźwięcznymi
Akcentowanie mam dzisiaj w planie
Gra online: Zabawa z akcentem
Huczna zabawa z h, ch
Gra online: Gdzie chowa się haczyk?
Wiosenna gimnastyka buzi i języka część 2
Zabawy jesienne na pionizację języka gra online: Ćwicz język tak jak ja Wydrukuj i wytnij obrazki. Połóż ilustracją do podłoża. Odkryj i znajdź dwa takie same obrazki. Jeżeli para nie pasuje zakrywasz. Robisz ćwiczenie opisane na karcie, kiedy odnajdziesz jednakową parę. Następny gracz bierze udział, kiedy nie zostanie odkryta para, lub po odkryciu pary. Każdy z uczestników robi ćwiczenie razem z odkrywającym. Gra dla 2-4 graczy.
Zapraszam na grę online:
Przypadki chodzą parami – gra online
Świąteczne zabawy z deklinacją
Kalendarz Adwentowy do pobrania jest gotowy 🙂
Bezludna Wyspa
Kto z Was nie marzył o przeżyciu przygody na bezludnej wyspie. Czy potrafisz słusznie argumentować przekonująco? Uwaga jeden przedmiot w punktacji powtarza się dwa razy, liczba punktów danego przedmiotu zależy od argumentów gracza. Zapraszam do zabawy! 🙂
Gra online:
znam powiedzenia i mam powodzenia 😉
Frazeologia to nie demagogia, zapraszam do zabawy
Mówię wyraźniej i jest mi raźniej
Zapraszam do zabawy Mówię wyraźniej i jest mi raźniej (otwiera się nowe okno) poniżej wersja łatwiejsza.
Mamy Dzień Mamy
Nowa książeczka powstała na bazie krótkiego wierszyka pt. Dzień Mamy. Ta pozycja jest przeznaczone dla dzieci przedszkolnych i wczesnoszkolnych. Dziecko nie tylko słucha wierszyka, ale też powtarza słowa, nazywa obrazki i kolory. Ozdabiając książeczkę ćwiczy motorykę małą. Można ją nie tylko kolorować kredkami, ale bardziej cierpliwe maluchy mogą wyklejać plasteliną, malować piaskiem. Tu wyobraźnia nie zna granic! Dzieci, które poznały już litery, rozwijają swoje umiejętności pisząc po śladzie, albo przepisują tekst według poznawanej metody kreślenia liter.
Dzień Taty
Niespodzianka na Dzień Taty, krótkie opowiadanie dla najmłodszych. Dzieci chcą zrobić niespodziankę tacie…, co dalej, ta książeczka wam odpowie. Ta książka przeznaczona jest dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym i przedszkolnym. Pomaga rozwijać motorykę małą oraz słownictwo. Zapraszam do zabawy.
Znam zasady społeczne
Książeczka „Chcę być dobrym człowiekiem” jest przeznaczona dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Maluch poznaje zasady dobrej współpracy oraz siebie samego. Dzięki tej książeczce rozwija motorykę małą oraz słownictwo.
Jesienne zabawy logopedyczne
Dziecko czyta wiersz i znajduje trzy wyrazy wieloznaczne: obrazek, końcówki i lata.
Zabawy ze słowem i pierwsze czytanki
Ćwiczymy głoskę L.
Jesienne zabawy oddechowe część 2
Loggle tr, dr
Zapraszam do zabawy:
Zabawy logopedyczne online
Zapraszam do gry Daję słowo imiesłowom
WIOSENNE PORZĄDKI
Wiosenne porządki, to doskonały moment na ćwiczenie orientacji przestrzennej. Orientacja przestrzenna, to nie tylko świadomość ja – moje ciało i otoczenie, ale również zdolność spostrzegania, czyli dobre zagospodarowanie przestrzenią np. rysunek na kartce. Rozwój operacji logicznych jest ściśle związany z matematyką. Dziecko przechodzi od myślenia konkretno-funkcjonalnego, opartego na działaniach (operowaniu przedmiotami), do myślenia abstrakcyjnego, które wiąże się z symboliką. Proste zabawy dają ogromne możliwości. Wymowa również jest istotna! Wiemy, że głoski dźwięczne tracą tę moc na końcu wyrazu, kiedy głoska bezdźwięczna wpływa na dźwięczną np. [f sklepje]. Warto o tym pamiętać!
Wiosenne zadania
Proponuję wielkanocne łamanie głowy ze słowami i literami. Wielkanocne łamigłówki dla małej i dużej główki to zbiór zabaw logicznych dla młodszych i starszych dzieci. W mojej propozycji znajdziesz również rodzinną grę planszową Rozmowa przy stole. Życzę miłym Czytelnikom Wesołej zabawy w czasie Świąt Wielkiej Nocy!
Nagrody dla dzieci – dyplomy
Logopeda online - Paidalogos 